CentOS Server Kurulumu

Minimal CentOS 7.6 Kurulumu ve sistem update

Öncellikle bu makalede daha önce ubuntu’dan bahsettiğimiz gibi Centos’a da değinmeden geçemeyiz. Centos kelime anlamı ile “The Community Enterprise Operating System” kelimelerini temsil eder. Güçlü, açık kaynaklı ve özgür bir yazılım olan Centos istikrarlı yönetilebilir bir platform imkanı sunmaktadır. Linus Torvalds tarafından 1991 yılında geliştirilmeye başlayan Centos, GNU Lisansı altında Red Hat Enterprise Linux (RHEL)’e karşı ücretsiz olarak çıkartılmış bir rakiptir. Debian ve debian tabanı üzerine kurulu olan Kali gibi Centos’ta Red Hat Enterprise tabanı üzerine kurulmuş mimarisi ve bu sebepten RHEL ile olan uyumlu çalışması, sunucu odaklı olduğunun bir göstergesi olmuştur.

Son zamanlarda masa üstü, sunucu, iş istasyonları, sanallaştırma ve mobil dünyasında hızla hakimiyet kuran Linux, sık olarak sunucu makinelerde tercih edilmeye başlanmıştır. Hızlı, güvenli ve geliştirilebilir olması tercih sebebi olmasıyla birlikte, Teknoloji Bakanlığımızın yapmış olduğu “yakın gelecekte kamu kuruluşlarında Linux işletim sistemi kullanılacağı” açıklaması konunun önemini açıklar niteliktedir.

Red Hat, CentOS, Ubuntu, Oracle Linux, Debian, SUSE, Fedora, Slacware, Kali gibi popüler olan birçok global Linux dağıtımının yanı sıra yerli yazılımımız olan Pardus gibi local birçok dağıtım da mevcuttur.

CentOS sisteminde yeniden başlatmaya gerek kalmaksızın kernel patch geçebilmeye olanak sağlayan kpatch (Dynamic Kernel Patching) uygulaması gibi yeniliklerin yanı sıra, MySQL yerine MariaDB, iptables yerine firewalld gibi özellikler kazanmıştır. Gnome, KDE, Xorg-X11-Server, libreoffice, openldap gibi birçok uygulamaya da güncelleme gelmiştir. CentOS kloxo, cpanel, plesk gibi kontrol panelleri ile uyumlu çalışabilmektedir. CentOS’un birebir RedHat türevi olduğundan bahsetmiştik, RedHat ile ilgili Linux komutları ve işlemleri CentOS içinde aynı olduğu gibi minimum sistem gereksinimleri de aynıdır. 2.4 Ghz hızında bir cpu, 1 GB ram, 10 GB sabit disk alanı ve internet için ağ kartı yeterli olacaktır.

Centos 7.6.1810 Full Sürüm indirme linki buradan.

Centos 7.6.1810 Minimal Sürüm indirme linki buradan.

Sözü fazla uzatmadan indirmiş olduğum full sürüm ile vmware üzerinde “Create a New Virtual Machine” diyerek sanal sunucumuzun kurulumuna geçelim.

custom (advanced) diyerek özellikleri biz belirleyelim ve next diyelim

donanım göre versiyon uyum seçim ekranını next diyerek geçelim

işletim sistemini daha sonra kurmak için media diskini belirtmeden geçelim

kuracağımız sistemi ve versiyonunu belirtelim

bir sanal makine ismi verelim ve kurulum yapılacak lokasyonu belirleyelim. kurulumu usb 3 portundaki bir harici diske yaparsanız daha hızlı çalışacaktır.

işlemci ataması yapalım, işlemcinize göre çekirdek verebilirsiniz.

2 GB ram verilebilir, 8 GB raminiz varsa 4 GB vermeniz doğru olacaktır

ağ bağlantı tipini NAT seçerek devam edelim

SCSI controller seçimini LSI Logic yaparak devam edelim

disk türümüzü SCSI yapılandırmasını seçerek devam edelim

yeni sanal disk oluştur diyerek ilerleyelim

disk kapasitesini 10 ila 20 GB olarak belirleyelim ve single file olarak yani diski tek dosya olarak oluşturmasını isteyelim ve next ile ilerleyelim

oluşacak olan vmdk uzantılı diskin adını girelim

özet ekranı geldiğinde customize hardware diyerek donanım ayarlarını görelim

intel yada amd için sanallaştırma desteğini açalım bu arada biosta da sanallaştırma desteğinin açık olduğunu varsayıyorum

CD/DVD bölümünden iso kalıp dosyasının yolunu gösterelim, close diyerek çıkalım

finish diyerek sanal makinemizi oluşturalım

görüldüğü üzere tanımlamış olduğumuz özelliklerde bir sanal makine oluşmuş durumda ve sistemi çalıştırarak CentOS kurulumuna geçelim

karşımıza gelen ekranda Install CentOS 7 üzerindeyken enter diyerek yüklemeyi başlatalım

kurulum dilini İngilizce seçiyorum isteyen Türkçe veya farklı dillerde de seçebilir

daha sonra kurulumda yapılacak diğer işlemler penceresi karşımıza geldiğinde, sırayla konfigürasyona başlayalım

Localization kategorisi altında DATE&TIME ile yer, zaman ve tarih aralıklarını belirliyoruz, bölgenizi zaman aralığınızı belirleyerek Done diyerek onaylıyoruz

KEYBOARD LAYOUT menüsü ise klavye seçimimizi yapıyoruz, alttaki (-) butonuna basarak ben İngilizce klavyeyi kaldırıyorum

daha sonra (+) butonuna basarak açılan menüden (Turkish) Türkçe klavyeyi seçerek onaylıyorum

ilave dil desteği bölümünde değişiklik yapmadan geçiyorum

kurulum mediamızın takılı olduğunu görüyoruz, yükleme kaynağı bölümünde de değişiklik yapmıyoruz

SOFWARE SELECTION bölümünden yükleyeceğimiz işletim sistemi türünü seçiyoruz, ben full iso kalıbı kullandığımdan tüm yüklemeleri görebiliyorum ve sanallaştırma sunucusu mu, web sunucusu mu, masaüstümü ne istiyorsak seçim yapabiliyorum. minumum kalıp kullananlar bu ekranı göremeyebilirler, zaten bizde minimum kurulum yaparak yolumuza devam edeceğiz. sağ taraftaki add-on seçimini isteğimiz doğrultusunda seçerek devam edelim.

INSTALLATION DESTINATION menüsünde üzerine kurulum yapacağımız harddisk seçimini yapıyoruz. bu bölüm fiziksel harddisk üzerinde ciddiye alınması gereken bir bölüm olduğundan ve test amaçlı sanal disk üzerine kurulum yapacağımızdan burayı sonra anlatmak gerektiğini düşünerek değişiklik yapmadan geçiyorum

KDUMP kritik kernel sistem hataları menüsünde değişlik yapmadan geçiyorum, daha sonra yapılandırmak için pasif edebilirsiniz, burada dikkat edilmesi gereken manuel olarak verilen ram alanına artık bir daha sistem tarafından erişimi mümkün olmuyor, belirlediğiniz boyutun tamamı kdump’a ayrılıyor, 4 GB RAM’in 2 GB’ını verdiğinizde sistemiz artık 2 GB kullanmak durumunda kalıyor

SECURITY POLICY özellikle RHEL tarafından Amerika’da kullanılan şirket politikaları ile ilgili bu bölümde sizin kurumunuzun da tabi olduğu birtakım güvenlik politikaları var ise uygun politikayı seçip “Select profile” ve “Done” diyerek onaylayabilirsiniz, biz kapatarak devam ediyoruz

NETWORK & HOST NAME menüsünde sistemdeki ağ ara yüzleri (NIC) otomatik olarak gelir, eski RHEL ve CentOS’lar da “ethX” isim formatında bazı sistemlerde “enp0s3” gibi farklı isimler aldığı görülür, benimkinde “ens33” olarak isim almış sizde de farklı bir yapı olabilir. sol taraftan NIC seçimini yaptıktan sonra sağdaki butonu “ON” yaparak ağ bağlantısını açıyoruz. Açtığınızda bulunduğunuz ortamda DHCP sunucu varsa otomatik IP alacaktır, bir sebepten IP alamadınız yada ortamda DHCP sunucu yoksa “Configure” sekmesine tıklayalım.

açılan pencerede IPv4 Sekmesinden “add” butonuyla adres, netmask, gateway ve dns sunucu bilgilerini el ile yapılandırabilirsiniz.

görmüş olduğunuz gibi butonu on yaptığımızda otomatik olarak IP almayı başardı el ile girdiğim DNS lerde görünüyor, ben bu arada hostname ismide vermeden geçmedim

5 ila 10 dk. gibi sürecek olan sistem kurulumunu başlatalım

karşımıza gelen bu ekranda ise root şifresi ve kullanıcı oluşturma işlemi yapacağız

ROOT PASSWORD yönetici şifresi olarak ben “weak” yani uygun 6 haneli basit bir şifre girdim, dilerseniz “strong” yani 10-12 karakterli büyük, küçük harf, sayı, özel karakterli bir şifre kullanmanızı tavsiye ederim

CREATE USER menüsünden de Administrator grubuna dahil olan yada olmayan bir kullanıcı ve şifresi ilave edelim, dilerseniz ekleme yapmadan da geçebilirsiniz, advanced bölümünden kullanıcı yönetim panelinden dizin ayarlarını değiştirebilirsiniz

kurulum bittikten sonra sistemi “reboot” ederek yeniden başlatalım

sistemimiz kullanıma hazır, “root” olarak login olalım ve tanımladığımız “ROOT PASSWORD” ile sisteme yetkili giriş yapalım

sudo yum update

komutu ile sistem güncellemelerini başlatabiliriz

güncellemeler tamamlandıktan sonra

sudo systemctl status sshd

komutu ile sisteme SSH servisi ile uzaktan erişim sağlamak için servisi kontrolü sağlamalıyız, aktif olduğunu görüyoruz. ssh servisi çalışmıyor veya sistem önyükleme süresinde etkinleştirilmemiş ise;

sudo systemctl enable sshd

komutu ile ile ssh servisi sistem önyükleme süresinde etkinleştirilir.

sudo systemctl start sshd

komutu ile sistem başlatılabilir.

ifconfig

netstat

route

gibi komutlar ön tanımlı olmadığından çalışmayacaktır, net-tools paketini kurarak sisteme entegre edebilir ve kullanabiliriz.

sudo yum info net-tools

komutu ile paket hakkında bilgi aldıktan sonra

sudo yum install net-tools

komutu ile net-tools paketini kurabilirsiniz.

komutların çalıştığını denedikten sonra “ifconfig” komutu ile sistem IP bilgilerini görüntüleyebilirsiniz.

interaktif bir süreç görüntüleyici olan “htop” komutunu sisteminiz üzerinde kullanmak ve kaynak kod üzerinden kurulum yapmak istemiyorsak, ek depo yapılandırmasında bulunmak gerekmektedir. EPEL deposu içerinde htop ve bir çok kaliteli paket bulunmaktadır. Bu depodaki paketlere aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

https://fedoraproject.org/wiki/EPEL

sudo yum search htop

sudo yum install epel-release

komutu ile depo yapılandırmasını tamamladıktan sonra,

sudo yum update

paket yöneticisini komutu ile güncelleyerek,

sudo yum install htop

komutu ile “htop” kurulumunu başlatabiliriz

kurulum tamamlandıktan sonra “htop” kullanımı.

başka sistemlerde görüşmek üzere..